66,5 Milyon Yıllık T. rex Ayak İzleri Bulundu: Dev Dinozorun Yürüyüşü İlk Kez Takip Edildi

Bilim insanları, yaklaşık 66,5 milyon yıl önce yaşamış yetişkin bir Tyrannosaurus rex’e ait olduğu değerlendirilen ilk bilinen ardışık ayak izi yolunu ortaya çıkardı. ABD’nin Kuzey Dakota eyaletindeki Hell Creek Formasyonu’nda bulunan izler, dev yırtıcının yalnızca anatomisi hakkında değil, gerçek yaşamındaki hareket biçimi hakkında da nadir bilgiler sunuyor. Yaklaşık 7 metre uzunluğundaki iz yolu, iki sol ve iki sağ olmak üzere dört büyük üç parmaklı ayak izinden oluşuyor. Araştırmacılar izlerin büyüklüğü, biçimi ve bölgede bulunan T. rex fosillerinin yoğunluğu nedeniyle izleri bırakan hayvanın yetişkin bir Tyrannosaurus rex olmasının en güçlü olasılık olduğunu belirtiyor.

Her Bir Ayak İzi Yaklaşık 90 Santimetre Uzunluğunda

Araştırmaya göre fosilleşmiş ayak izlerinin her biri yaklaşık 3 feet, yani 90 santimetre uzunluğunda. Hayvanın adımları arasındaki mesafe ise yaklaşık 4 metre olarak hesaplandı. Bilim insanları bu ölçülerden hareketle T. rex’in izleri bıraktığı sırada saatte yaklaşık 5,6 ila 7,2 kilometre hızla yürüdüğünü tahmin ediyor. Bu hız, hızlı yürüyen bir insanın temposuna yakın. İzlerin aşınmış olması nedeniyle hız hesabının yaklaşık bir tahmin olduğu özellikle vurgulanıyor. Kemikler bir hayvanın vücut yapısı hakkında çok sayıda bilgi sağlayabilirken ardışık ayak izleri doğrudan bir hareket anını kaydediyor. Bu nedenle keşif, yetişkin bir T. rex’in doğal ortamında nasıl yürüdüğünün anlaşılması açısından olağanüstü değer taşıyor.

Dev İzleri Bir Lise Öğretmeni Fark Etti

Keşfin hikâyesi de en az ayak izleri kadar dikkat çekici. İz yolunu 2025 yılında Denver Doğa ve Bilim Müzesi’nde gönüllü olarak çalışan lise öğretmeni Kent Hups fark etti. Kuzey Dakota’daki arazi çalışması sırasında kayalık yüzeyde üç büyük parmağa benzeyen şekli gören Hups, durumu paleontoloji ekibine bildirdi. Araştırmacılar ilk izin devamında başka bir ayak izinin bulunması gereken noktayı belirledi ve yapılan kazıda ikinci izin de ortaya çıkmasıyla keşfin önemi anlaşıldı. İzler, T. rex fosillerinin yaygın olarak bulunduğu Hell Creek Formasyonu içerisinde keşfedildi. Yakın çevrede daha önce Tyrannosaurus kalıntılarının bulunmuş olması da araştırmacıların izleri T. rex ile ilişkilendirmesini destekleyen kanıtlardan biri oldu.

Ayak İzleri 3D Teknolojiyle Tarandı

Araştırma ekibi dört fosilleşmiş izi yüksek çözünürlüklü üç boyutlu yüzey tarama teknolojisiyle kaydetti. Oluşturulan dijital modeller sayesinde bilim insanları izleri fiziksel olarak bölgede bulunmadan ayrıntılı biçimde inceleyebiliyor. Liverpool John Moores Üniversitesi’nden paleobiyolog Peter Falkingham da üç boyutlu verileri kullanarak izlerin şekli, adım mesafesi ve hareket özellikleri üzerinde çalıştı. Dijital modeller aynı zamanda ayak izlerinin fiziksel 3D kopyalarının oluşturulmasına imkân sağlıyor.

Üç Dev Ayak İzi Helikopterle Taşınacak

İzlerin üç tanesinin bu sonbaharda bulunduğu bölgeden helikopter yardımıyla çıkarılarak Denver Doğa ve Bilim Müzesi’ne götürülmesi planlanıyor. Burada fosiller üzerinde ayrıntılı incelemeler sürdürülecek ve keşfin korunması sağlanacak. Araştırmanın Journal of Vertebrate Paleontology dergisinde yayımlanmasıyla birlikte keşif bilimsel kayıtlara da geçti. Çalışmanın başlığında izlerin yetişkin T. rex’e “muhtemelen” ait olduğu özellikle belirtiliyor; dolayısıyla araştırmacılar bilimsel belirsizliği koruyor. Yaklaşık 66,5 milyon yıl önce bir T. rex’in attığı birkaç adımın günümüze kadar korunması, bilim insanlarına yalnızca fosilleşmiş kemikleri değil, dev yırtıcının gerçek yaşamından birkaç saniyelik hareketi inceleme fırsatı sunuyor.